خلاصه مهمترین سرفصلها و تغییرات کلیدی کتاب مقررات صادرات و واردات ۱۴۰۴.
دستهبندی کالا و مجوزهای صادراتی: کالاها به سه دسته تقسیم میشوند: ۱) مجاز (بدون مجوز خاص)، ۲) مشروط (نیازمند مجوز از وزارتخانه مربوطه مانند بهداشت، کشاورزی، صنعت معدن تجارت)، ۳) ممنوع (اسلحه، مواد مخدر، برخی تجهیزات دوکاربرده). برای روسیه، محصولات پزشکی نیاز به ثبت Roszdravnadzor دارند.
راهنمای گامبهگام استفاده از تعرفههای ترجیحی EAEU برای صادرات به روسیه و CIS.
راهنمای گامبهگام اخذ گواهی EAC برای صادرات به روسیه و EAEU.
مناطق ویژه اقتصادی ایران و کارکردهای آنها: مناطق ویژه (مانند سلفچگان، شیراز، بندر امام، پیام) با هدف توسعه صنایع صادرات محور، دارای معافیتهای مالیاتی، تسهیلات گمرکی (ترخیص سریع)، و امکانات زیرساختی. مناسب برای واحدهای تولیدی که بیشتر محصول خود را صادر میکنند. مزیت: امکان واردات مواد اولیه با تعرفه کمتر.
استاندارد ISO 22000 چیست و چرا برای صادرات مواد غذایی ضروری است؟ سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی که زنجیره تولید تا مصرف را پوشش میدهد. برای صادرات به روسیه، معادل ГОСТ R ISO 22000 الزامی نیست اما اعتماد خریدار را افزایش میدهد و پایهای برای اخذ گواهی EAC ایمنی غذایی (TR CU 021/2011) است.
سیستم ورود موقت ( کارنه A.T.A ): سند بینالمللی گمرکی برای ورود موقت کالا بدون پرداخت عوارض (حداکثر یک سال). برای نمونههای نمایشگاهی، تجهیزات حرفهای، کالاهای آموزشی. ایران و روسیه هر دو عضو کنوانسیون استانبول هستند. صدور توسط اتاق بازرگانی ایران. نیاز به تضمین (ضمانت نامه بانکی یا ودیعه).
سازمان جهانی گمرک (WCO): نهادی بینالدول با ۱۸۳ عضو (از جمله ایران و روسیه) که هدف آن هماهنگی و تسهیل تشریفات گمرکی. دستاوردها: سیستم هماهنگ شده (HS)، مقررات سادهسازی تجارت (Revised Kyoto Convention)، و ابزارهایی مانند ارزش گذاری گمرکی (WTO Valuation Agreement). ایران عضو WCO است.
نکات حقوقی در قراردادهای بینالمللی صادرات (تکرار با تأکید بر INCOTERMS): انتخاب INCOTERM مناسب: EXW (حداقل مسئولیت فروشنده)، FOB (فروشنده تا روی کشتی)، CIF (فروشنده بیمه و کرایه تا بندر مقصد)، DAP (فروشنده تا درب خریدار). برای روسیه، به دلیل پیچیدگی ترخیص، DAP مسکو (فروشنده مسئول حمل تا انبار خریدار، اما ترخیص بر عهده خریدار) رایج است.
نکات حقوقی در قراردادهای بینالمللی صادرات به روسیه: شرط حاکمیت قانون (اختیاری تعیین حقوق روسیه یا سوئیس)، حل اختلاف در ICAC مسکو یا داوری تهران، شرط فورس ماژور با ذکر تحریمها، استفاده از اعتبار اسنادی (LC) تحت قوانین UCP 600، و پایش تحریمهای ثانویه آمریکا برای کالاهای دوکاربرده.
بررسی تغییرات قوانین گمرکی، استانداردهای بهداشتی (ISO, HACCP) و مجوزهای لازم برای صادرات به روسیه و کشورهای عربی.