مناقصه ها و مزایده های گمرکی
مقدمه
مناقصهها و مزایدههای گمرکی فرصتی برای خرید کالاهای متروکه، ضبطشده یا مازاد گمرک با قیمت پایین است. صادرکنندگان میتوانند این کالاها را خریداری کرده، پس از اصلاح یا بازبستهبندی، مجدداً صادرات کنند. در این مقاله، انواع مناقصههای گمرکی، نحوه شرکت و ریسکهای آنها را توضیح میدهیم.
۱. انواع کالاهای قابل عرضه در مزایده گمرکی
- کالاهای متروکه (Abandoned Goods): کالاهایی که صاحب آنها پس از اتمام مهلت قانونی (۴ ماه) برای ترخیص اقدام نکرده است. قیمت پایه معمولاً ۵۰-۷۰٪ ارزش واقعی.
- کالاهای ضبطشده (Confiscated Goods): کالاهای قاچاق یا تخلفگمرکی که به نفع دولت ضبط شده است. قیمت پایه ۳۰-۵۰٪ ارزش واقعی.
- کالاهای مازاد (Surplus Goods): کالاهایی که گمرک برای مصارف داخلی خود نیاز ندارد (مانند خودرو، تجهیزات).
- کالاهای تعهدشده (Pledged Goods): کالاهایی که بابت وثیقه گمرکی توقیف شده و صاحب آنها بدهی خود را پرداخت نکرده است.
۲. مراحل شرکت در مزایده گمرکی
- پیگیری آگهیها: در سایت گمرک ایران (irica.ir) بخش «مزایدهها و مناقصهها» و روزنامه رسمی.
- بازدید از کالاها: تاریخ بازدید در آگهی اعلام میشود. حتماً با کارشناس فنی بروید (کیفیت، تاریخ انقضا، آسیبدیدگی).
- تهیه مدارک و واریز ودیعه: ودیعه معمولاً ۱۰-۲۰٪ ارزش پایه. مدارک: کارت بازرگانی، معرفینامه، ضمانتنامه بانکی.
- شرکت در جلسه مزایده: حضوری یا آنلاین (سامانه ساتا). قیمت پیشنهادی خود را بالاتر از قیمت پایه اعلام کنید.
- برنده شدن و پرداخت: مابهتفاوت قیمت نهایی و ودیعه را ظرف ۷-۱۴ روز پرداخت کنید.
- ترخیص کالا: پس از پرداخت، حکم ترخیص صادر میشود. نیاز به پرداخت حقوق گمرکی ندارید (کالا قبلاً ترخیص نشده یا ضبط شده است).
۳. ریسکهای خرید از مزایده گمرکی
- وضعیت نامشخص کالا: کالا ممکن است آسیب دیده، تاریخ مصرف گذشته، یا فاقد قطعات باشد. بازدید دقیق ضروری است.
- هزینه انبارداری معوق (Demurrage): برای کالاهای متروکه، ممکن است هزینه انبارداری ماهها معوق باشد که بر عهده خریدار جدید است (تا ۵۰٪ ارزش کالا).
- محدودیت در صادرات مجدد: برخی کالاهای ضبطشده (مانند داروها) ممکن است مجوز صادرات مجدد نداشته باشند.
- رقابت بالا: مزایدههای کالاهای باارزش (خودرو، لوازم الکترونیک) رقابت سنگینی دارد.
۴. فرصتها برای صادرکنندگان
- خرید مواد اولیه با ۵۰-۷۰٪ تخفیف: برای واحدهای تولیدی که مواد اولیه وارداتی نیاز دارند.
- خرید کالاهای بستهبندی شده با تاریخ نزدیک به انقضا: میتوان با تغییر برچسب (در صورت مجوز) یا فروش در بازارهای کمکیفیت سود کرد.
- صادرات مجدد به کشورهای همسایه: کالاهای دارای برند خارجی را میتوان به افغانستان، پاکستان یا عراق صادر کرد (اما به روسیه خیر – استانداردهای سخت).
نکته کلیدی: مناقصههای گمرکی فرصت سودآور است اما نیاز به تخصص و بازرسی دقیق دارد. هرگز بدون بازدید فیزیکی و بررسی هزینههای پنهان (انبارداری معوق، آسیبها) شرکت نکنید. برای صادرات مجدد به روسیه، حتماً گواهی EAC و استانداردهای این کشور را بررسی کنید – برخی کالاهای مزایده این گواهی را ندارند.
سؤالات متداول
سؤال ۱: آیا اتباع خارجی (شرکتهای روسی) میتوانند در مزایده گمرکی ایران شرکت کنند؟
پاسخ: خیر، شرکت در مزایده گمرکی ایران فقط برای اشخاص حقوقی ایرانی (دارای کارت بازرگانی) مجاز است. شرکتهای خارجی باید از طریق نماینده قانونی در ایران (شرکت بازرگانی ایرانی) اقدام کنند.
سؤال ۲: بعد از خرید کالای متروکه، آیا نیاز به پرداخت حقوق گمرکی برای ترخیص هست؟
پاسخ: خیر. کالاهای متروکه و ضبطشده قبلاً تشریفات ورود را طی کردهاند (یا به دلیل تخلف، حقوق آنها پرداخت نشده اما از شمول معافیت برخوردارند). شما فقط مبلغ برنده شده در مزایده را پرداخت میکنید. اما هزینه انبارداری (دموراژ) باید جداگانه پرداخت شود.
جمعبندی
مناقصهها و مزایدههای گمرکی منبعی ارزان برای تأمین کالا برای صادرات مجدد هستند، اما نیاز به دقت و بازدید دارند. با پیگیری منظم سایت گمرک و شرکت در مزایدههای کالاهای دارای بازار در روسیه (مانند خشکبار، قطعات خودرو، لوازم الکترونیک) میتوانید حاشیه سود ۳۰-۵۰٪ کسب کنید.
توصیه میر اکسپورت برای شما: «مناقصههای گمرکی را جدی بگیر، با بازدید دقیق و محاسبه هزینههای پنهان، فرصتهای سودآور خرید کالاهای متروکه را شناسایی کن.»