28- ترانزیت داخلی و ترانزیت خارجی

ترانزیت داخلی ترانزیت خارجی و ترانزیت بین المللی کالا

به طور کلی میتوان گفت حمل و نقل ترانزیت کالا عبارت است از جا به جایی کالاهای گمرک نشده از گمرکی به گمرک دیگر که این اتفاق تحت نظارت گمرک صورت می گیرد. ترانزیت کالا، یکی از مقرون به صرفه ترین راههای حمل و نقل برای کشورهایی میباشد که خیلی از کالای مورد نیاز مردم را نمیتوانند داخل کشور تولید کنند. در واقع ترانزیت یک فعالیت بین المللی در حوزه حمل و نقل کالا میباشد. قوانین و مقررات مربوط به حمل و نقل ترانزیت کالا در هر کشوری مخصوص و متفاوت میشد. اما تمام این مقررات بر اساس قوانین بین المللی وضع شده اند. کشوری که بتواند از حمل و نقل ترانزیت کالا به خوبی استفاده کند از مزایا آن بهرهمند شده و درآمد و سود زیادی کسب خواهد کرد. ترانزیت کالا به طور کلی به دو دسته ترانزیت داخلی و ترانزیت خارجی تقسیم میشود که در این مقاله قصد داریم درباره هر دو این موارد اطلاعاتی را در اختیار شما عزیزان قرار دهیم. ترانزیت داخلی کالا اگر حمل و نقل ترانزیت کالا بین دو گمرک یک کشور باشد به آن ترانزیت داخلی کالا میگویند. این نوع از ترانزیت صرفا جنبه تشریفاتی دارد.

برای مثال اگر کالا از گمرک استان اردبیل به گمرک استان اصفهان انتقال پیدا کند ترانزیت داخلی کالا انجام شده است. در این نوع ترانزیت کالاهایی که قرار است جا به جا شوند، در مبدا مورد بررسی قرار میگیرند در واقع گمرک مبدأ وظیفه دارد تمامی کالاها را مورد بررسی دقیق قرار دهد تا اگر کالایی خلاف مقررات به آن اضافه شده باشد را به عنوان قاچاق اعلام کند. یک نمونه از ترانزیت داخلی کالا در ایران به این صورت میباشد که شرکتهای تولید کننده شیشه و بلور در شمال کشور نیاز دارند تا مواد

A – ترانزیت داخلی خارجی

اولیه خود را از معادن جنوب کشور تامین کنند. پس باید ترانزیت سنگ معدن از گمرک جنوب کشور به گمرک شمال کشور انجام گیرد و بررسی بار نیز بر عهده گمرک مبدا میباشد. نکته قابل ذکر دیگر درباره ترانزیت داخلی کالا این است که تمامی کالاها در این نوع ترانزیت باید طبق زمانی که مشخص میشود به مقصد برسد در غیر این صورت ینی زمانی که بار با تأخیر خیلی زیاد به مقصد برسد تمامی بار به عنوان کالا قاچاق محسوب خواهد شد. اما ممکن است در جاده اتفاق پیش بینی نشده ای مثل تصادف رخ دهد در این صورت نیروی انتظامی گه جریمهای برای به راننده خواهد داد که با آن برگه به راننده ۵ روز فرصت داده میشود تا کالاها را ترخیص کند.

مدارک لازم برای ترانزیت داخلی کالا برای انجام هر گونه فعالیتی یک سری مدارک لازم است مدارک لازم برای ترانزیت داخلی کالا در کشور ما به قرار زیر است.

1. بارنامه
2. فاکتور فروش کالا
3.  لیست عدل بندی
4. ترخيصيه
5. پروانه بهره برداری شرکت تولید کننده کالا
6.  قبض انبار گمرک
7.  گواهی مبدأ
8. گواهی ثبت سفارش

به این نکته حتماً توجه داشته باشید که برای حمل و نقل ترانزیت کالا در برگه بارنامه حتماً باید درج شده باشد که شرکت حمل و نقل مورد نظر اجازه ترانزیت داخلی کالا را دارد پس از جمع آوری تمام مدارک و اظهارنامه توسط ،گمرک تمامی کالاها به صورت دقیق مورد ارزیابی و بررسی دقیق قرار خواهند گرفت تا از تطابق کالاها با مدارکشان مطمئن شوند به عبارت بهتر، کالا باید به گمرک مقصد بدون هیچ گونه دخل و تصرفی رسانده شود. همان طور که گفته شده ترانزیت یعنی جا به جایی کالا بین گمرکهای مختلف حالا اگر ترانزیت کالا بین سه کشور یا بیشتر اتفاق بیفتد، به آن ترانزیت خارجی کالا میگویند. در واقع این ترانزیت به این صورت میباشد که کالا از مبداً حرکت داده میشود و بعد از طی کردن تقریباً سه کشور به مقصد میرسد. کالاها در ترانزیت خارجی کالا باید طبق زمان مشخص شده از مرزهای گمرکی وارد کشورهای مورد نظر شوند و بعد طبق زمان مشخص شده از مرزهای گمرکی همان کشورها خارج شوند.

نکته خیلی مهم در این نوع ترانزیت داشتن گذرنامه است. علاوه بر این رانندگان ترانزیت خارجی کالا باید از اداره گذرنامه استعلام گرفته و دفترچه خروج را حتما دریافت نمایند. در مقابل هم اداره نیروی انتظامی وظیفه دارد که برای این رانندگان گواهینامه و پلاک خودروی ترانزیتی صادر نماید لازم به ذکر است که اگر در ترانزیت خارجی کالا محموله مورد نظر دامی نباتی و یا شیمیایی ،باشد باید برای کسب مجوزهای لازم به مراجع مربوطه مراجعه کرد.

مدارک لازم برای ترانزیت خارجی 

مدرک های مربوط به ترانزیت خارجی کالا با ترانزیت داخلی کمی تفاوت دارد مدارک این نوع از حمل و نقل ترانزیت کالا به قرار زیر میباشد.

1. فاکتور خرید کالا
2.  بارنامه کالا
3. لیست عدل بندی
4. معرفی نامه
5. ضمانت نامه یا تعهد قانونی
6. وکالت نامه
7. تصویر کارت بازرگانی
8. مجوز عبور جهت ورود کالاهای ترانزیت
9.  مجوز بانک
10. راهنمای CHR جاده ای و گذرنامه ترانزیت بین المللی کالا

ترانزیت بین المللی کالا ، همان ترانزیت خارجی میباشد؛ که در آن جا به جایی کالا بین مرزهای دو یا چند کشور اتفاق میافتد. برای مثال ارسال کالاهای مختلف از ایران به کانادا یا برعکس، ارسال کالا از ایران به ترکیه یا برعکس نمونه هایی از ترانزیت بین المللی کالا میباشد که در مثال اول چند کشور و در مثال دوم تنها دو کشور درگیر جا به جایی کالا خواهد بود. بنابراین محموله های کالا از طریق مسیرهای مختلفی از گمرک کشور مبداً خارج شده و به گمرک کشور مقصد خواهد رسید در ترانزيت بين المللي کالا، در صورت طولانی بودن راه مبدا و مقصد کشورهای دیگر به عنوان کشورهای واسطه با برقراری قوانین و مقررات بین المللی و قوانین خود کشور کالا را از کشور خود عبور میدهند.

روشهای ترانزیت کالا

اکنون که متوجه حمل و نقل ترانزیت کالا شده اید نوبت آن را که به شما عزیزان روشهای مختلف ترانزیت کالا معرفی کنیم در واقع یک کالا برای رسید از مبدأ به مقصد، چهار راه پیش روی خود دارد راه هوایی، دریایی، ریلی و زمینی که در ادامه درباره هر یک توضیح خواهیم داد.

ترانزیت هوایی

یکی از متداول ترین روشهای ترانزیت کالا در هر کشوری، ترانزیت هوایی میباشد. این شکل از حمل و نقل ترانزیت کالا از طریق هواپیماهای باربری استفاده می.شود روش هوایی برای هر دو نوع ترانزیت کاربرد دارد اما بیشتر برای ترانزیت خارجی کالا مورد استفاده قرار میگیرد.

بخش عمده ی از محموله هایی که در ترانزیت بین المللی کالا از طریق هواپیماهای باربری جا به جا میشوند، مواد خوراکی و کشاورزی میباشند. دلیل آن هم این میباشد که برای حفظ کیفیت و جلوگیری از فساد اقلام ذکر شده، باید در سریع ترین زمان از مبدا به مقصد برسند. بنابراین مزیت ترانزیت هوایی، سرعت بالای انتقال و حمل و نقل کالاها میباشد.

ترانزیت جاده ای

پرکاربردترین روش ترانزیت کالا، ترانزیت جاده ای زمینی) میباشد شاید برایتان جالب باشد که بدانید سالانه بیش از ۶۰۰ میلیون تن کالا جابه جا، و ۱۰ میلیون تن کالا ترانزیت میشود که در این بین حمل و نقل جاده ای نقش بسیار مهمی در این زمینه دارد. دلیل پرکاربرد بودن ترانزیت جاده ای این است که هزینه بسیار کمتری نسبت به سایر روشها دارد؛ بنابراین میتوان گفت که ترانزیت جاده ای یکی از رایج ترین و منعطف ترین شیوه در ترانزیت کالا به حساب می آید. ترانزیت جاده ای مزایا دیگری هم دارد که عبارت اند از:

1-  نیازی به سرمایه گذاری کلان نداشته و خیلی راحت با هزینه ای ،اندک میتوان ترانزیت جاده ای را انجام داد.

2- تردد کامیون و تریلی حمل کننده کالا، در تمامی مناطق کشور امکان پذیر میباشد.

3-ترانزیت جاده ای برای کالاهایی که شرایط نگهداری خاصی ندارند مواد غیر خوراکی) مناسبتر از سایر روشها است.

4- زمان حرکت وسیله نقلیه کامیون یا تریلی و بارگیری کالا متناسب با شرایط فرستنده کالا خواهد بود.

5- درست است که سرعت انتقال در این شیوه از ترانزیت هوایی کمتر میباشد. اما نسبت به ترانزیت ریلی و دریایی سرعت بیشتری دارد.

ترانزیت ریلی

ویژگی مهم ترانزیت ریلی کالا این است که نسبت به سایر روشهای حمل و نقل ترانزیت کالا از ایمنی و امنیت بیشتری برخوردار است. در این روش خطوط ریلی و قطارهای باربری، کالاهای مورد نظر را از فرستنده دریافت کرده و به مقصد خواهد رساند. البته فراموش نکنید که برای ترانزیت بین المللی ،کالا باید زیرساختهای حمل و نقل ریلی بین دو کشور مبدا و مقصد و همچنین کشورهای واسطه وجود داشته باشد. اما این روش معایبی هم دارد؛ عدم امکان تحویل اجناس به صورت درب به درب و عدم زمانی از معایب ترانزیت ریلی میباشد.

ترانزیت دریایی

ترانزیت دریایی که حمل و نقل کالا از طریق کشتی انجام میشود بهترین روش برای جا به جایی کالاهای زیاد و حجیم از کشور مبدا به کشور مقصد خواهد بود اما نکته ای که در این نوع ترانزیت وجود دارد این است که ترانزیت دریایی در کشورهایی انجام میشود که دارای بندرهای مرزی باشند؛در نتیجه در کشور ما به خاطر وجود نداشتن این نوع بنادر، ترانزیت دریایی انجام نمیشود.

سخن پایانی

همان طور که متوجه شده اید حمل و نقل ترانزیت کالا به طور کلی به دو دسته ترانزیت داخلی و ترانزیت خارجی یا همان بینالملل تقسیم میشود که بسته به مرزهای بین کشورها و همچنین نوع محموله ترانزیت بین دو کشور از روشهای مختلف ،هوایی ،زمینی دریایی و ریلی انجام میگیرد که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند و با توجه به شرایط وجود دارد باید انتخاب شود. به یاد داشته باشد که جمع آوری تمام مدارک در ترانزیت کالا به خصوص در ترانزیت بین المللی بسیار اهمیت دارد.