ایران و تجارت خارجی

کشور جمهوری اسلامی ایران علی رغم بهره‌مندی از ثروت طبیعی فراوان خدادادی، ارزان و در دسترس، از جمله مواد معدنی، نفت و زمین کشاورزی حاصلخیز و همچنین موقعیت جغرافیایی مناسب و با داشتن مردمانی کوشا ،تحصیلکرده و جوان، به علت پیشینه بیش از دو قرن عقب ماندگی صنعتی و تبدیل شدن به وارد کنده صرف و تولیدات مصرفی روزمره، (که البته این امر بخاطر ظهور قدرت های دریایی و به طبع آن ظهور تجارت دریایی و کمرنگ شدن راههای زمینی مثل راه ابریشم و از دست رفتن تجارت کشورهایی با تجارت زمینی) نتوانسته است آنچنان که باید رشد اقتصادی و برآیند آن را در افزایش سطح رفاه و زندگی مردمان خود تجربه کند و تلاش مردمان این سرزمین جز بازدهی اندک و محدود نتیجه ای نداشته است.  دلیل این مدعا را میشود در حجم صادرات غیر نفتی در نمودار مشاهده نمود که ایران علی رغم داشتن بازار های بکر منطقه ای و حتی جهانی نتوانسته است صادرات غیر نفتی خود را که دارای مزیت تولید نسبی و مزیت رقابتی برای صادرات پایدار باشند را افزایش دهد.البته میتوان اذعان داشت که در دهه‌های اخیر تلاش برای افزایش صادرات غیر نفتی افزایش یافته است، ولی بازدهی محدود تولیدات و صنایع داخلی، عدم توجه به ذاِئقه بازار‌های هدف صادرات منطقه ای و جهانی و چابک نبودن ساختار‌های نهادی و حاکمیتی موجب شده است تولیدات ایران نتواند سهم عمده‌ای در بازار صادراتی داشته باشد و بطور شایسته‌ای در برابر رقبای دیگر پیروز شود.